Nýverið birtum við grein um lektín eftir dr. Steven R. Gundry. Í myndbandinu: ,, How to REDUCE LECTINS in your Favorite Foods! “ bendir hann á hvernig hægt minnka lektín í matnum. Hér eru punktar úr því myndbandi: https://www.youtube.com/watch?v=rxHk2_XgIzM .
Í upphafi myndbandsins talar dr. Gundry um að það sé frábært tækifæri fyrir fólk til að eiga gæðastund með ástvinum að elda saman og gera tilraunir með nýjar lektínlausar máltíðir. Að eitt sé víst að það að elda heima sé lykilatriði til að geta lifað í lektínlausum lífsstíl og styðja með því heilsu og þyngdartap. Matreiðsla heima geri kleift að stjórna nákvæmlega hvers sé neytt og þannig hægt að forðast lektín sem séu nánast í öllum mat á veitingastöðum.
Dr. Gundry kynnir fimm leiðir til að draga verulega úr eða fjarlægja lektín úr sumum mat. Hann segir að erfitt geti verið að hætta að borða eitthvað sem sé í sérstöku uppáhaldi og sé ,,huggunarmatur“.
Leggja baunir í bleyti
Það þarf að leggja baunir og jafnvel korn í bleyti áður en það er soðið. Lektín eru vatnsleysanleg og þau leka út úr baununum í vatnið. Gott er að leggja baunirnar í bleyti í nokkra klukkutíma og skipta tvisvar eða þrisvar um vatn með nokkurra klukkutíma millibili til að vera örugg. Enn betra er að leggja í bleyti yfir nótt eða jafnvel í sólarhring.
Áhrifaríkas
ta aðferðin er þrýstieldun
Dr. Gundry segir að þrýsti-suðupottur (hrað-suðupottur) sé eitt verðmætasta verkfærið í hans eldhúsi ekki vegna þess að það eldi mat hratt og þægilega heldur vegna þess að það eyðileggur lektín í sumum mat en þó ekki öllum. Með því að elda mat við mjög hátt hitastigi, verulega hærra en við venjulega suðu, auk þess að elda með þrýstingi þrýsti það vökva í gegnum matvælin svo að lektín séu neydd út. En þó að það sé eldað með þrýstingi fjarlægir það aðeins lektín úr ákveðnum matvælum. Kraftur þrýstisuðupotts kemst þó ekki nálægt því að slá út lektín úr hveiti, höfrum, rúgi, byggi, spelti eða kjöti. Þannig að dr. Gundry ráðleggur að forðast þau marvæli,
Næsta aðferð er mikilvæg
Ef fólk er háð ákveðnu grænmeti eins og gúrkum, tómötum, graskeri eða næturskuggajurtum til dæmis kartöflum. Þá segir hann hýðið sé skaðlegast á sérhverri jurt ásamt fræjunum. Í hýði og fræjum sé mesti styrkur lektína. Svo það þurfi virkilega að flysja og einnig hreinsa kjarnana úr. Hægt sé að notað tenntan skrælara til að fjarlægja hýði fyrirhafnarlaust. Slíkt áhald virki bæði á harða og mjúka ávextir, jafnvel mjög þroskaðar ferskjur og tómata. Önnur einföld leið til að fjarlægja hýði af tómötum sé að sjóða þá í mínútu. Þegar búið sé að flysja megi skera þá í tvennt og nota skeið til að skafa fræin úr.
Gerjað grænmeti 
Það er næstum hægt að gerja hvaða grænmeti sem er. Við gerjun myndast góðar bakteríur sem brjóta niður og umbreyta skaðlegum efnum eins og lektínum. Það er ekki bara að gerjunarferlið eyðileggi lektín það myndar einnig mjólkursýrugerla og góðar bakteríur. Gerjun drepur ekki öll lektín en það dregur verulega úr þeim. Þar í heiminum sem fólk lifir lengst er borðað mikið af gerjuðum matvælum. ( Árið 2018 gaf Vaka-Helgafell út bókina; Súrkál fyrir sælkera. Höfundur Dagný Hermannsdóttir þar má finna góðar upplýsingar um gerjun matvæla).
Dr. Gundry segir að árum saman hafi verið kennt að velja heilkornavörur og sagt að þær séu miklu hollari. En það sé bara ekki satt. Sá menningarheimur sem hrísgrjón hafa verið undirstöðufæða hefur fólk alltaf forðast hýðið á brúnum hrísgrjónum. Af hverju? Vegna þess að þar veit fólk að í hýðinu er mest af skaðlegum lektínum. Dr. Gundry ráðleggur: ,, veldu alltaf hvít hrísgrjón frekar en brún. Kauptu aldrei heilhveitibrauð, leitaðu frekar að hollasta hvíta brauðinu sem þú getur fundið það þýðir súrdeig án viðbættra efna og forðastu sykur“. Í restina á myndbandinu segir að þessi ráð sem hér hafa verið kynnt munu aðeins hjálpa til að draga úr lektínum, en ekki fjarlægja þau alveg.
Ingibjörg Sigfúsdóttir: þýddi, stytti mikið og endursagði punkta úr myndbadi doktors Steven R. Gundry: How to REDUCE LECTINS in your Favorite Foods! https://www.youtube.com/watch?v=rxHk2_XgIzM
Áður birt myndbönd eftir Dr. Gundry:
Ekki eyða í óþörf vítamín: https://heilsuhringurinn.is/2025/01/06/ekki-eyda-i-othorf-faedubotarefni/
Hægðatregða – fæðan er lykillinn að heilbrigðri meltingu: https://heilsuhringurinn.is/2025/06/21/haegdatregda-faedan-er-lykillinn-ad-heilbrigdri-meltingu/
Bútýrat bakteríur eru nauðsynlegar fyrir góða ristilheilsu: https://heilsuhringurinn.is/2025/05/11/butyrat-bakteriur-er-naudsynlegar-fyrir-goda-ristilheilsu/
Höfundur myndbandsins: Dr. Steven R. Gundry er fæddur 11. júlí 1950, hann er fyrrverandi hjarta- og brjóstholsskurðlæknir og prófessor við ,,Loma Linda University School of Medicine”. Dr. Gundry söðlaði um á miðjum aldri og stofnaði einkastofuna: ,,International Heart & Lung Institute í Palm Springs, Kaliforníu”. Hann rekur tilraunastofu sem meðal annars rannsakar áhrif af lektín lausu mataræði og hefur fundið út að lektín, tegund plöntupróteina sem finnast í fjölmörgum matvælum, valdi bólgu sem leiði til margra nútímasjúkdóma og hann ráðleggur að forðast mat sem inniheldur lektín. Hér á við íslenski málshátturinn: ,, Enginn er spámaður í sínu heimalandi” því að ýmsir hafa mótmælt kenningum Gundry um lektín. Í framhaldi af þessari grein er ætlunin ef tími vinst til að gera lektíni skil hér á síðunni. Dr. Gundry hefur skrifað margar bækur um heilsutengd efni og sjúkdóma .
Prodcast dr. Gundry: https://www.youtube.com/c/DrGundry fer í loftið tvisvar í viku.
Categories: Næring