Dr. Gundry er þekktur fyrir rannsóknir og umfjöllun um lektín. Hann hefur birt mörg myndbönd því viðvíkjandi. Hér eru endursagðir punktar úr myndbandinu ,,The Secret Plant Toxins You’re Eating Every Day: Lectins in Diet”. https://www.youtube.com/watch?v=lw138u2MX-c
Í upphafi þróunarsögunnar er Lektín-próein einn þáttur af varnarkerfi plantna. Þegar skordýr komu til sögunnar sem voru fyrstu rándýr plantna notuðu þær efnafræðilegan- og líffræðilegan hernað til að verja sig og sannfæra dýr um að það væri ekki góð hugmynd að éta plöntur eða fræ þeirra. Í þeim tilgngi mynduðu öntur margar varnaraðferðir eins og: lektín, oxalsölt, tannín, glýkósíð og fleira.
Dr. Gundry segist hafa hrifist af lektínum vegna þess að þau eru prótein sem leita að flokkum sykursameinda sem kallast síalsýrur. Sykursameindir eru einnig stundum kallaðar glýkanar og eru í: slímhúð meltingarvegarins, æðunum og í blóðheilaþröskuldinum, ásamt rýminu þar sem taugar hafa samskipti. Það rými er fullt af sykursameindum sem lektín reyna að festa sig við.
Sönnunargögnin eru í raun mjög áhrifamikil. Lektín eru hönnuð af plöntunni til að reyna að festast við sykursameindir. Í rannasóknum hjá meltingarfæralækni barna, dr. Alessio Fasano við Harvard háskóla. Kemur fram að þau mynda efnasamband sem kallast zonulin. Zonulin tengist öðrum viðtaka og brýtur þröngu tenginguna sem heldur þarmaveggnum saman. Þegar þessi tenging er rofin og gat komið í vegg innyflanna geta lektín komist inn og gleypt örveruflóruna. Lektín eru framandi prótein og tengjast sykursameindum í veggjum æðanna, einnig í liðunum, blóðheilaþröskuldinum og í mýelínslíðinu og getur svo hagað sér bókstaflega eins og flís.
Sá sem hefur einhvern tímann fengið flís í fingur eða húð veit að húðin verður rauð og bólgnar og hvítu blóðkornin ráðast á þennan aðskotahlut. Sama ferlið á sér stað í þörmunum og þess vegna eru lektín svona skaðleg.
Plöntufræðileg rökfræði. Ef dýr sem étur plöntur eða fræ sem innihalda lektín og líður illa og getur ekki hreyft sig, þá lærir dýrið mjög hratt að éta þetta ekki aftur. Reyndar teljum við að lektín hafi upphaflega verið hönnuð til að lama skordýrið. Við vitum að ef skordýr étur úr öðrum hluta á tré, eða plöntu, framleiða þau mikið magn af lektínum, mjög hratt innan fárra mínútna hinum megin á trénu, eða plöntunni, til að búa sig undir þetta skordýr. því að plöntu kerfin vernda gegn rándýrum.
Forn matvæli
Ástæða þess að dr. Gundry fékk svona mikinn áhuga á þessu eru rannsóknir sem hann gerði sem grunnnemi við Yale háskól a, á matvælunum sem forfeður okkar borðuðu. Eitt af því sem kom honum á óvart var að enginn maður hafði í raun borðað korn eða baunir þar til fyrir um 12.000 árum á tímum landbúnaðarbyltingarinnar. Korn og baunir eru nú tvær stærstu uppsprettur lektína í mataræði fólks. Þegar landbúnaður hófst voru mannverur um sex fet á hæð en minnkuðu um það bil um eitt fet á 2.000 árum eftir að landbúnaður hófst. Það sýnir bara hin skaðlegu áhrif af lektínum í mataræði.
Matvæli nýja heimsins
Annar flokkur lektína kom frá nýja heiminum, upphaflega frá Asíu, Afríku, eða Evrópu. Jafnvel frumbyggjar Ameríku voru í raun frá Asíu. Margar plöntur úr nýja heiminum eins og: maís, kínóa, og næturskugga fjölskyldan: tómatar, paprikur, eggaldin, kartöflur var ekki þekkt fyrr en fyrir um 500 árum. Mörg af þessum algengum matvælum nú til dags innihalda lektín. Því meira sem við getum forðast þau eða lærum mikilvægi þess hvernig á að afeitra þau með gerjun og með þrýstieldun, því betur verður okkur af þeim.
Bannvænar truflanir
Dr. Gundry telur að margir efist um fullyrðingu eins og að það sé hættulegt að borða baunir. Þar sem margir menningarheimar borði baunir og korn og virðast ekki eiga í neinum vandræðum. Hann kallar breiðvirk sýklalyf ,,banvænar truflanir” þau komu fram fyrir um 50 árum. Voru ekki til fyrr en á áttunda áratugnum. Hann segir að breiðvirk sýklalyf séu kraftaverk og hafi verið kynnt til sögunnar þegar hann var í læknadeild. Þeir höfðu ekki hugmynd um það þá að þau gætu í raun drepið þarmaflóruna.
Varnarkerfi
Dr. Gundry talar um að áður fyrr hafi mikil sýra í maganum verið varnarkerfið okkar gegn plöntulektínum. Sýra brýtur niður prótein. Nú til dags segir hann mest keyptu vöruna í apótekum vera sýrubindandi lyf. Þannig að við höfum misst þá vernd sem magasýra gaf okkur. Þriðju mest seldu lyfin eru steralaus, bólgueyðandi gigtarlyf en neysla þeirra sé bókstaflega eins og að kyngja handsprengjum. Þau myndi göt í veggi þarmanna og síðan fari þessi efnasambönd í gegn og orsaki bólgu. Rannsókn eftir rannsókn sýnir að því fleiri bólgueyðandi gigtarlyf sem neytt sé, því meiri sársauka valdi það og kalli á inntöku fleiri bólgueyðandi lyfja, sem valdi svo meiri skaða á þarmaveggnum.
Samantekt
Dr. Gundry segist ekki mega gleyma að ræða ,,Roundup” (illgresiseyðir) þar sem virka efnið sé glýfosat. Það séu bara liðin um 50 ár síðan farið var að nota það og ekki hafi verið vitað að glýfosat drepur bakteríur í þörmum. Glýfosat geti valdið leka í meltingarvegi og þannig eyðileggi nútíma lífsstíll vörn okkar gegn lektínum. Það góða sé að nú sé hægt að mæla mótefni fólks gegn lektínum eins og glúteni, einnig hveitikíms glúteni og fjölmörgum öðrum lektínum. Dr. Gundry undrast það hve margir sjúklingar hans hafa þessi mótefni. Hann segir það ekki sinn hugarburð því að barnameltingarlæknirinn dr. Alessio Fasano, (áður getið) hafi sýnt fram á að lektín og glúten vill festast við vegg þarmanna og hann hafi sannað það með rannsóknum aftur og aftur hve lektín séu skaðleg.
Þess vegna segist dr. Gundry eyða miklum tíma í að kenna fólki hvernig eigi að forðast lektín og hvar þau feli sig, eða hvernig eigi að afeitra þau. Í lok myndbandsins segir dr. Gundry að tveimur mánuðum eftir að hann hætti að borða lektín hafi hann áttað sig á að hann fékk ekki eins mikinn höfuðverk og áður. Lektínin og sykurinn orsökuðu höfuðverkinn.
Ingibjörg Sigfúsdóttir: þýddi, stytti og endursagði punkta úr myndbadi doktors Steven R. Gundry: ,,The Secret Plant Toxins You’re Eating Every Day: Lectins in Diet”. https://www.youtube.com/watch?v=lw138u2MX-c Júní 2015.
Í næstu vikur kemur grein um hvernig hægt er að minnka lektín í mat?
Áður birt myndbönd eftir Dr. Gundry:
Ekki eyða í óþörf fæðubótarefni
Hægðatregða – fæðan er lykillinn að heilbrigðri meltingu: https://heilsuhringurinn.is/2025/06/21/haegdatregda-faedan-er-lykillinn-ad-heilbrigdri-meltingu/
Bútýrat bakteríur eru nauðsynlegar fyrir góða ristilheilsu :
https://heilsuhringurinn.is/2025/05/11/butyrat-bakteriur-er-naudsynlegar-fyrir-goda-ristilheilsu/
Höfundur myndbandsins: Dr. Steven R. Gundry er fæddur 11. júlí 1950, hann er fyrrverandi hjarta- og brjóstholsskurðlæknir og prófessor við ,,Loma Linda University School of Medicine”. Dr. Gundry söðlaði um á miðjum aldri og stofnaði einkastofuna: ,,International Heart & Lung Institute í Palm Springs, Kaliforníu”. Hann rekur tilraunastofu sem meðal annars rannsakar áhrif af lektín lausu mataræði og hefur fundið út að lektín, tegund plöntupróteina sem finnast í fjölmörgum matvælum, valdi bólgu sem leiði til margra nútímasjúkdóma og hann ráðleggur að forðast mat sem inniheldur lektín. Hér á við íslenski málshátturinn: ,, Enginn er spámaður í sínu heimalandi” því að ýmsir hafa mótmælt kenningum Gundry um lektín. Í framhaldi af þessari grein er ætlunin ef tími vinst til að gera lektíni skil hér á síðunni. Dr. Gundry hefur skrifað margar bækur um heilsutengd efni og sjúkdóma .
Prodcast dr. Gundry: https://www.youtube.com/c/DrGundry fer í loftið tvisvar í viku.