Lífsgæði matvæla

Að læra að þekkja þau öfl sem virk eru í alheiminum og í ríkjum náttúrunnar, og að læra hvernig við getum „virkjað“ þau, er undirstaða þess að geta ræktað góð matvæli. Umhverfis okkur upplifum við tvo heima, annars vegar hinn lifandi heim og hins vegar hinn líflausa. Hinum lifandi heimi – lífríkinu – tilheyra jurtir, dýr og menn, en hinum líflausa heimi allt það sem við nefnum ólífrænt – steinefnin. Flestir vísindamenn innan hinna hefðbundnu náttúruvísinda nútímans álíta að enginn grundvallarmunur sé milli þeirra efnaferla, sem eiga sér stað í lifandi verum og þess sem gerist efnafræðilega í tilraunastofum. Sömu lögmál gildi á báðum stöðum og megi skýra  þau á sama hátt. En samræmist sú skýring því sem við getum komið auga á úti í náttúrunni? Við skulum bera saman annars vegar krystal og hins vegar jurt og sjá hvaða mun við finnum, annan en þann er liggur í sjálfu efnainnihaldi og byggingu efnis ins. Við sjáum fljótt að ýmislegt er ólíkt. Flest  steinefni brotna hægt og sígandi niður, veðr ast, meðan jurtaríkið einkennist af stöðugri  umbreytingu.

 Steinaríkið er undirlagt lögmál um þyngdaraflsins, en jurtir lyfta sér í gagn stæða átt. Efnið í jurtinni er á valdi lögmála  lífsins, efninu er lyft upp á svið lífsins. Við  þurfum að sjá að hér höfum við með tvö svið   að gera. Á sviði hins dauða efnis ríkir lögmál efnisins, en á hinu lifandi sviði er efninu lyft upp úr hinu lífvana til hins lifandi sviðs. Líkt og áttavitanálin bendir alltaf á hina andstæðu póla, norður og suður, þá stendur jurtin einnig milli annarra andstæðra póla: jarðar og sólar. Við þurfum að þekkja þá orkustrauma sem beina segulnálinni í ákveðna átt til að skila hvers vegna hún hagar sér þannig. Einnig þurfum við að þekkja þá orkustrauma sem bera jurtina. Í jurtinni er efnið á valdi æðri lögmála  en ríkja í steinaríkinu, og það afl, sem er skipuleggjandi á lífssviðinu, er hið eteríska. Við getum sagt að jurtin sé efnisleg – eterísk lífvera.

Dýrin hafa eitt svið enn, sem ekki er að finna hjá jurtum, – svið sálarinnar. Skynfærin bera hinn ytri heim inn á innra svið og skynhrifin hafa áhrif á hvatir og girndir þeirra. Þetta sálræna svið er einnig nefnt astralsvið – komi  af astra sem þýðir stjarna. Sem menn höfum við efnislíkama. Sá líkami  hefur líf, hann vex, hann myndar efni og efna- sambönd, hann getur fjölgað sér, en þann hæfileika hafajurtir og dýr einnig. Maðurinn á einnig tilfinningalíf, sálrænt svið, þar sem við kennum gleði og sorgar, höfum hvatir og þrár, samúð og andúð o.s.frv. Þetta er ið sálræna, eða astrala svið, sem einnig er að finna hjá æðri dýrum. En það er áberandi munur milli manna og dýra. Dýrin eru ánægð þegar líkam legum þörfum þeirra ásamt girndum og hvöt augnabliksins, njóta dagsins í dag, þau gera engar áætlanir, eða hafa nokkra sköpunarþörf umfram það sem hvatir þeirra og girndir boða þeim. Dýrin hafa enga þörf á að bæta sig eða stefna að einhverju markmiði. Við mennirnir höfum einnig líffræðilegar/líkamlegar þarfir og einnig þarfir á hinu sálræna/astrala sviði. Séum við svöng eða þreytt, þá er okkur erfitt að hugsa um nokkuð annað en mat og hvíld. En við mennirnir þurfum meira, við höfum þörf fyrir að vera skapandi, þörf fyrir að stefna að einhverju æðra markmiði, þörf til að þroska okkur sjálf. Slíkar þarfir eru andlegar, því maðurinn býr yfir einum þætti enn, sem er „ég“ okkar. Nú skulum við telja upp þessa fjóra þætti og athugum hvar þá er að finna:

Efnislíkami…….. steinefni, jurtir, dýr, maður.
Eterlíkami……. (lífslíkami, formlíkami) jurtir, dýr, maður
Astrallíkami ……. dýr, maður
Ég ……………………. maður

Í lífefldum landbúnaði er gengið út frá því að fæðan geti haft áhrif á alla þessa fjóra þætti mannsins. Í heimsmynd þeirri er liggur til grundvallar lífefldri ræktun, þ.e. antroposofi, eða mannspeki, er litið svo á að heimurinn hafi orðið til við markvissa þróun, sem hafi tilgang, andstætt þeirri skoðun hinna almennu vísinda, að heimurinn  hafi orðið til fyrir tilviljunarkennda þróun án ákveðins markmiðs.

Hið eteríska – skipuleggjari allra lífsforma
Í hinni lifandi náttúru upplifum við ýmislegt sem ekki virðist vera hægt að skýra út frá efn inu einu saman. Hinu kyrrstæða, líflausa efni er lyft hér upp og tekið í þjónustu þeirrar lífsheildar sem hver lífvera er. Hin eteríska orka, lífsorkan í matjurtunum og þar með matvælunum, er mikilvægasta undirstaða næringarinnar. Næringargildið er háð bæði efnainnihali og eterískri byggingu. Styrkur hins eteríska verkar á heilsu okkar og vellíðan. Hin eteríska orka er breytileg eftir því hvenær sólarhringsins er, hún rís og hnígur líkt og hafið í takt við gang sólarinnar, hún er mest snemma morguns og að kvöldi, veikust um miðjan dag. Rís að morgni upp í efri hlutajurtanna, dregur sig niður í rótina að kveldi. Hún er meiri að vori og fyrri hluta sumars í efri hluta jurtanna og meiri að hausti og síðdegis í rótum þeirra. Einnig hafa ræktunaraðferð, veðurfar og jarðvegur sín áhrif. Dæmi um hvernig þessi orka kemur fram er t.d. í geymsluþoli grænmetis og ávaxta. Blaðjurtir, eins og t.d. kryddjurtir, ilma mest snemma morguns. Rótarávextir eru bestir séu þeir uppskornir síðdegis. Ef við lítum aðeins á hvar við finnum einstök efni og ferli hjá lifandi verum, þá kemur eftirfarandi í ljós:



Flokkar:Greinar

Skildu eftir svar

%d bloggers like this: