Rætt við Line Christiansen (Línu) sem lærði náttúrulega hormónaráðgjöf (NHT) hjá Anette Paulinn í ,,Center for Naturlig Hormonterapi“ í Danmörku.
Við gefum Line orðið:
Það er mikið talað um hormóna þessa dagana og mikið af upplýsingum og margar skoðanir um það hvað sé rétt eða rangt. Sem betur fer hafa margar konur og læknar opnað augun fyrir því að það er mikilvægast að nota náttúruleg hormón en ekki gervihormón þegar kemur að tíðahvörfum kvenna.
Meginreglan í ,,Naturlig Hormonterapi“ NHT er heildræn nálgun og eru aðeins notuð náttúruleg hormón og mikilvæg vítamín sem líkaminn þarf til að framleiða hormóna. Ef líkamann skortir hormón hjálpar það ekki að bæta við tilbúnu prógesteróni því að líkaminn þekkir það ekki. Hann nýtir aðeins náttúrulegt prógesterón.
Það er Prógestín efnið sem notað er í getnaðarvarnarpillur. Það er allt annað efni en í kynhormón konunnar sjálfrar og allt önnur virkni í eigin hormón. Hægt er að kallað Prógestín anti-prógesterón; það hindrar egglos og kemur í veg fyrir að líkaminn framleiði prógesterón. Tilbúna prógestínið er hannað til að festast við prógesterónviðtaka frumunnar, þannig að eigin prógesterón líkamans getur ekki komist inn í frumurnar. Það lokar fyrir þitt eigið náttúrulega prógesterón.
Náttúrulegt prógesterón veldur ekki aukaverkunum sem fylgja tilbúnu prógestíni.
Prógestín dregur bara úr einkennum vandamálsins en læknar það ekki. Með náttúrulegu prógesteróni koma ekki allar þær aukaverkanirnar sem tilbúið prógestín veldur, en prógestín bara dregur úr einkennum. Þegar prógesterón kemur inn hjálpar það við að ná jafnvægi og laga vandamálið.
Náttúrulega prógesterónið þroskar legslímhúðina þannig að frjóvgað egg geti fests. Það er notað í frjósemismeðferð og er nauðsynlegt til að koma af stað meðgöngu. Náttúrulegt hormón er alveg eins og hormónið sem líkaminn framleiðir sjálfur. Það vinnur með öllum öðrum hormónum í líkamanum.
Yfirlit yfir algengustu einkenni hormónaskorts og einkennin ef of mikið af hormónum er í líkamanum
Prógesterón er mikilvægt hormón fyrir bæði karla og konur þar sem það styður og örvar kirtla sem framleiða önnur hormón. Að auki gegnir það mikilvægu hlutverki við að viðhalda taugakerfi og blóðrás.
PRÓGESTERÓN
Einkenni prógesterónskorts
- Bæði konur og karlar:
- Vandamál með skjaldkirtil og efnaskipti,
- húðvandamál – óhrein húð, unglingabólur,
- vandamál með ónæmiskerfið, sjálfsofnæmissjúkdómar,
- ofnæmi og astmi
- þunglyndi og þunglyndi,
- andlegur óstöðugleiki, skapsveiflur
- svefnvandamál.
- Konur
- Óreglulegar/miklar blæðingar,
- PMS, PCOS
- sár, spennt brjóst,
- blöðrur á brjóstum og eggjastokkum,
- þvagblöðruvandamál,
- endómetríósa, fibroids
- hitakóf, vöðva- og liðverkir
- Menn
- Vandamál í blöðruhálskirtli.
ESTROGEN
Estrógen er hugtak yfir hóp estrógena það eru: estríól, estradíól og estrón. Þau hafa mismunandi áhrif. Það er sérstaklega mikilvægt að skilja muninn á estradíóli og estríóli. Rannsóknir hafa sýnt að estríól sem er vægt estrógen, getur oft dregið úr vandamálum sem tengjast estrógenskorti. Ofgnótt af estradíóli miðað við prógesterón verður sérstaklega vart hjá konum frá miðjum þrítugsaldri, þegar framleiðsla prógesteróns fer að minnka.
- Of mikið estradíól
- Konur
- Verkur í brjóstum
- blöðrur á brjóstum, eggjastokkum og víðar,
- vöðvaæxli/vefjaæxli, miklar, langvarandi eða sársaukafullar blæðingar.
- Menn
- Tilhneiging til vaxtar brjóstvefs.
- Einkennin skarast að hluta til við einkenni prógesterónskorts.
Ákveðin einkenni benda sérstaklega til skorts á estríóli, ekki estradíóli. Estríól gegnir mikilvægu hlutverki í viðhaldi slímhúðarinnar. Slímhúðin virkar sem hindrun sem síar óhreinindi úr ytra umhverfi og er að finna í allri líkamsstarfsemi og líffærum eins og munni, augum, eyrum, nefi, hálsi, þörmum og leggöngum kvenna. Að auki er estríól aðalhormónið til að viðhalda þvagblöðru.
Einkenni estríólskorts
Þurr slímhúð – getur verið í leggöngum, munni, hálsi, nefi, augum eða annars staðar, Blöðru- og taugaþvagblöðruvandamál, erfitt að vaka mjög lengi í einu, tíð blöðrubólga, þvagleki.
Einkenni estrógenskorts almennt
Þunglyndi og máttleysi, skortur á einbeitingu, minnisvandamál (sérstaklega langtímaminni), erfitt að hugsa skýrt, svefnvandamál, hitakóf, til skiptis sviti og kuldi, þurr, líflítil húð, brjóst sem minnka eða lafa.
TESTÓSTERÓN
Testósterón er hormónið sem ber ábyrgð á karlkyns einkennum, en það gegnir einnig mikilvægu hlutverki hjá konum, þó í minna magni.
Einkenni of mikið testósteróns
Aukin árásargirni, of mikill hárvöxtur, t.d. í andliti eða á hand- og fótleggjum, hárlos á hvirfli, óhrein húð/bólur.
Einkenni of lítils testósteróns
Veikir vöðvar og bein, skortur á sjálfstrausti, úthaldi og orku, missir kynhvatar.
KORTISÓL
Framleiðsla kortisól eykst við streituvaldandi aðstæður. Ef stress er viðvarandi í langan tíma getur það valdið langvarandi miklu kortisóls í líkamanum. Það getur verið skaðlegt fyrir líkamann og skaðað heilann, valdið veiku ónæmiskerfi, haft neikvæð áhrif á efnaskiptin og leitt til niðurbrots vefja líkamans. Álagið á nýrnahetturnar af þessum völdum getur orðið svo mikið að þær hætta að geta framleitt nóg kortisól. Það getur leitt til kortisólskorts og ástands sem oft er lýst sem „kulnun“.
Einkenni of mikils kortisól
Andlegur óstöðugleiki, reiði og pirringur, vandamál með efnaskipti, þyngdaraukning, sérstaklega á maganum.
Einkenni kortisólskorts
Þunglyndi, sorg, þreyta, vöðvaslappleiki, lélegt ónæmiskerfi, of lítil efnaskipti, þyngdaraukning.
DHEA
DHEA er veikasta andrógenanna og virkar sem undanfari annarra hormóna, þar á meðal testósteróns. Það hjálpar til við að vinna gegn skaðlegum áhrifum hækkaðs kortisóls og gegnir mikilvægu hlutverki í ónæmiskerfinu. DHEA er einnig mikilvægt fyrir orku og skap. Það gæti verið betri lausn gegn andrógenskorti þar sem það er ólíklegra til að valda ofskömmtun miðað við testósterón. Langvarandi streita getur leitt til DHEA skorts vegna þess að bæði DHEA og kortisól eru framleidd í nýrnahettunum. Næringarefni sem styrkja nýrnahetturnar, eins og C-vítamín, geta oft hjálpað til við að bæta DHEA skort.
Einkenni DHEA skorts
Skortur á hári undir handarkrikum, viðkvæmni fyrir ofnæmi, vandamál í ónæmiskerfi, t.d. lítið viðnám gegn sýkingum eða ofviðbrögð eins og sjálfsofnæmissjúkdómar, skortur á orku, lítið þol fyrir streitu.
Hér má finna áður birt viðtað við Line frá 2023; Heilsan endurheimt með náttúrlegri hormónameðferð ,,Naturlig Hormonterapi NHT: https://heilsuhringurinn.is/2023/07/13/heilsan-endurheimt-med-natturlegri-hormonamedferd-naturlig-hormonterapi-nht/
Heimasíða Line Christiansen er: nht.is, sími: 8921035, netfang: info@nht.is
Hægt verður að hitta Line Christiansen á Heimsljós messunni í Lágafelsskóla í Mosfellsbæ https://heimsljos.is/ dagana 14. og 15. september https://heimsljos.is/listing/nht-natturuleg-hormonaradgjof/
Viðtalið tók: Ingibjörg Sigfúsdóttir í september 2024.